Μη ορμονικές μέθοδοι\r\n\r\nΜέθοδος του ρυθμού\r\nΤί είναι: Ούτε ορμόνες ούτε ενδομήτρια. Απλώς εντοπίζεις τις γόνιμες μέρες του κύκλου σου και δεν κάνεις ελεύθερο σεξ.\r\nΤρόπος δράσης: Σε έναν κύκλο 28 ημερών η ωορρηξία γίνεται περίπου τη 14η μέρα. Το ωάριο ζει 24-48 ώρες, έτσι θεωρούμε ότι οι γόνιμες μέρες είναι από τη 14η έως τη 16η. Επειδή, όμως, το σπερματοζωάριο ζει κι αυτό από 24 – 48 ώρες, οι επικίνδυνες μέρες είναι πια από τη 12η ως τη 16η. Καθώς όμως η ωορρηξία μπορεί να καθυστερήσει 1-2 μέρες, υπολογίζουμε ότι η τελευταία γόνιμη μέρα της γυναίκας είναι η 18η. Προσθέτοντας 2 μέρες στην αρχή και στο τέλος του διαστήματος (για μεγαλύτερη σιγουριά), καταλήγουμε ότι οι επικίνδυνες μέρες είναι το δεύτερο δεκαήμερο του κύκλου.\r\nΙδανικό για γυναίκες:\r\nΠου έχουν τακτικό κύκλο για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο από έξι μήνες.\r\nΠου έχουν περίοδο τουλάχιστον επί δυο χρόνια από την έναρξη της περιόδου.\r\nΠου έχουν σταθερή σχέση.\r\nΠοσοστό επιτυχίας: Με τέλειο μέτρημα, μπορεί να πέσεις έξω σε ποσοστό 2% – 9%. Το ποσοστό αποτυχίας όμως φτάνει το 25% με πιο απρόσεκτο μέτρημα.\r\nΚόστος: Μηδενικό.\r\nΕφαρμογή: Εξαρτάται. Είναι πάντως λίγο σπαζοκεφαλιά για τις γυναίκες που δεν έχουν σταθερό κύκλο.\r\nΒαθμός δυσκολίας: 8.\r\nΕπιστροφή της γονιμότητας έπειτα από τη διακοπή της μεθόδου: Άμεση.\r\n\r\nΠροφυλακτικό\r\nΤί είναι: Φτιαγμένο από λάτεξ σε σχήμα σωλήνα, τοποθετείται πάνω στο πέος πριν από τη διείσδυση (πρέπει να υπάρχει στύση). Αποτελεσματικό και για την πρόληψη των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων.\r\nΤρόπος δράσης: Λειτουργεί ως φράγμα, εμποδίζοντας το σπέρμα να φτάσει στον κόλπο της γυναίκας.\r\nΙδανικό για γυναίκες:\r\nΠου έχουν σταθερό σύντροφο.\r\nΠου δεν θέλουν ή δεν μπορούν να πάρουν ορμόνες.\r\nΠοσοστό επιτυχίας: Περίπου 98% με σωστή χρήση. Μια μη σωστή εφαρμογή ή χρήση λιπαντικών που επηρεάζουν τη διαπερατότητά του, κάνουν την επιτυχία του να μειώνεται στο 88% – 90%.\r\nΚόστος: €1-3.\r\nΕφαρμογή: Εφαρμόζεται ξετυλίγοντάς το πάνω σε πέος που βρίσκεται σε στύση.\r\nΒαθμός δυσκολίας: 1\r\nΕπιστροφή της γονιμότητας έπειτα από τη διακοπή της μεθόδου: Άμεση.\r\nΣημείωση: Υπάρχει και γυναικείο προφυλακτικό, το οποίο κυκλοφορεί σε αρκετές χώρες του εξωτερικού. Έχει μεγαλύτερο μέγεθος, με δύο άκρες. Το ένα, κλειστό, πηγαίνει βαθιά στον κόλπο, και το άλλο ανοιχτό, βρίσκεται στην είσοδο. Είχε κυκλοφορήσει και στην ελληνική αγορά, αλλά χωρίς επιτυχία. Θεωρήθηκε δύσκολο και ενοχλητικό.\r\n\r\nΟρμονικές μέθοδοι\r\n\r\nΑντισυλληπτικό χάπι\r\nΤί είναι: Συνδυασμός δύο ορμονών (οιστρογόνο και προγεστογόνο) που λαμβάνονται από το στόμα καθημερινά για 21 ημέρες. Το πρώτο χάπι κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ το 1960.\r\nΤρόπος δράσης: Εμποδίζει την εγκυμοσύνη αναστέλλοντας την ωορρηξία (θέτει τις ωοθήκες “σε ανάπαυση”). Σε γυναίκες που παίρνουν σωστά το χάπι ,το ποσοστό αναστολής της ωορρηξίας είναι 98%-99%. Ακόμα, όμως, και σε περίπτωση που υπάρξει ωορρηξία, κινητοποιούνται μηχανισμοί που εμποδίζουν μια εγκυμοσύνη: πιο πηκτή τραχηλική βλέννα που δυσκολεύει την άνοδο των σπερματοζωαρίων στη μήτρα και πιο λεπτό ενδομήτριο που γίνεται αφιλόξενο για μια πιθανή εγκυμοσύνη.\r\nΙδανικό για γυναίκες:\r\nΝέες ( Που δεν έχουν παιδιά.\r\nΠου δεν έχουν σταθερό κύκλο.\r\nΠου δεν καπνίζουν.\r\nΠου δεν είναι υπέρβαρες.\r\nΠου δεν έχουν ιστορικό καρδιοπαθειών ή θρόμβωσης.\r\nΜε έντονο πόνο ή πολύ αίμα κατά τη διάρκεια της περιόδου.\r\nΠοσοστό επιτυχίας: Είναι περίπου 99,9% αποτελεσματικό. Επειδή μπορεί να μη χρησιμοποιηθεί σωστά (π.χ. ξεχνιέται ένα χάπι, λαμβάνεται μαζί με κάποιο φάρμακο που επηρεάζει τη δράση του ,υπάρχει διάρροια ή εμετός), στατιστικά, το ποσοστό επιτυχίας πέφτει στο 97%.\r\nΚόστος: €5-10 ανάλογα με το σκεύασμα.\r\nΕφαρμογή: Πανεύκολη, αρκεί να μην έχετε προβλήματα μνήμης.\r\nΒαθμός δυσκολίας: 1 (το καταπίνεις)\r\nΕπιστροφή της γονιμότητας έπειτα από τη διακοπή της μεθόδου: Στον αμέσως επόμενο κύκλο από τη στιγμή που σταματάς να παίρνεις το χάπι.\r\n\r\nΚολπικός δακτύλιος\r\nΤί είναι: Ένας δακτύλιος διαμέτρου 5,4 εκ που περιέχει ορμόνες παρόμοιες με το αντισυλληπτικό δισκίο και εφαρμόζεται ενδοκολπικά από την ίδια τη γυναίκα. Παραμένει στον κόλπο για χρονικό διάστημα 21 ημερών, αφαιρείται από την ίδια για χρονική διάρκεια μίας εβδομάδας και τοποθετείται καινούργιος μετά την παρέλευση της. Η εφαρμογή του κολπικού δακτυλίου στις ΗΠΑ ξεκίνησε αρκετά πρόσφατα, μόλις το 2001.\r\nΤρόπος δράσης: Οι ορμόνες που απελευθερώνει ο δακτύλιος έχουν την ιδιότητα να αναστέλλουν την ωορρηξία.\r\nΙδανικό για γυναίκες:\r\nΜε απρογραμμάτιστο τρόπο ζωής.\r\nΠου ξεχνούν να πάρουν τα χάπια ή δεν θέλουν να παίρνουν φάρμακα καθημερινά.\r\nΠοσοστό επιτυχίας: Αγγίζει το 99,3% και οι ελάχιστες αποτυχίες συνήθως οφείλονται σε μη ορθή χρήση της μεθόδου.\r\nΚόστος: €13\r\nΕφαρμογή: Μπορεί να υπάρξει δυσκολία κατά την εισαγωγή στον κόλπο. Επίσης (σε πολύ λίγες περιπτώσεις) είναι ενοχλητικό κατά τη διάρκεια της συνεύρεσης.\r\nΒαθμός δυσκολίας: 6.\r\nΕπιστροφή της γονιμότητας έπειτα από τη διακοπή της μεθόδου: Στον επόμενο κύκλο από τη διακοπή.\r\n\r\nΕνδομήτριες μέθοδοι\r\nΕνδομητρικό σπείραμα\r\nΤί είναι: Το ενδομητρικό σπείραμα ή σπιράλ είναι ένα αντικείμενο από πλαστικό που περιέχει ένα χάλκινο σύρμα. Τοποθετείται μέσα στη μήτρα από γυναικολόγο στο τέλος της εμμήνου ρύσεως και προσφέρει αντισυλληπτική προστασία για 3 ή 5 χρόνια, ανάλογα με την περιεκτικότητα του σε χαλκό. Το πρώτο πλαστικό σπείραμα με χαλκό κυκλοφόρησε το 1968.\r\nΤρόπος δράσης: Προκαλεί στη μήτρα την απελευθέρωση ορισμένων ουσιών (προσταγλανδίνες) και λευκών αιμοσφαιρίων, που είναι τοξικά για τα σπερματοζωάρια και τα ωάρια, ενώ και ο χαλκός που περιέχει το σπιράλ είναι τοξικός για τα σπερματοζωάρια. Ο κύριος μηχανισμός δράσης του είναι σπερματοκτόνος και ωοκτόνος, αλλά θεωρείται ότι συνεισφέρει και η φλεγμονική του δράση στο ενδομήτριο (το κάλυμμα της κοιλότητας της μήτρας) γιατί εμποδίζει την εμφύτευση του εμβρύου.\r\nΙδανικό για γυναίκες:\r\nΠου θέλουν να αποφύγουν τη σύλληψη με ασφάλεια και για μακρύ χρονικό διάστημα.\r\nΠου είναι σε μόνιμη και μονογαμική σχέση.\r\nΠου έχουν ήδη τεκνοποιήσει. Το σπιράλ μπορεί να χρησιμοποιηθεί και από γυναίκες που δεν έχουν τεκνοποιήσει, εφόσον είναι σε μόνιμη μονογαμική σχέση.\r\nΠου δεν έχουν ιστορικό φλεγμονώδους νόσου της πυέλου, εξωμήτριας κύησης ή αιμορραγικών διαταραχών.\r\nΠου δεν μπορούν να πάρουν ορμόνες, π.χ. με ιστορικό θρόμβωσης.\r\nΠου θηλάζουν.\r\nΠοσοστό επιτυχίας: 99,2% διότι δεν χρειάζεται να θυμάσαι κάτι. Αν αποτύχει, θα είναι στη σπάνια περίπτωση που το σπείραμα αποβάλλεται χωρίς να γίνει αντιληπτό.\r\nΚόστος: €200-500 με την τοποθέτηση.\r\nΕφαρμογή: Από γυναικολόγο.\r\nΒαθμός δυσκολίας: 9 (χρειάζεται ραντεβού με το γιατρό).\r\nΕπιστροφή της γονιμότητας έπειτα από τη διακοπή της μεθόδου: Άμεση αφού αφαιρεθεί.\r\nΕνδομήτριο σύστημα\r\nΤί είναι: Ένα μικρό πλαστικό αντικείμενο σχήματος Τ που τοποθετείται μέσα στη μήτρα από το γυναικολόγο στο τέλος της εμμήνου ρύσεως και μπορεί να παραμείνει εκεί έως και 5 χρόνια. Η διαφορά με το κλασικό ενδομητρικό σπείραμα είναι ότι περιέχει μέσα σε ένα κύλινδρο μια ορμόνη (λεβονοργεστρέλη) η οποία αποδεσμεύεται σταδιακά. Επομένως το ενδομήτριο σύστημα συνδυάζει τα πλεονεκτήματα (και αποφεύγει πολλά από τα μειονεκτήματα) του αντισυλληπτικού χαπιού και του ενδομητρικού σπειράματος.\r\nΤρόπος δράσης: Καθιστά την τραχηλική βλέννα πιο πηκτή με συνέπεια να δυσκολεύει την άνοδο των σπερματοζωαρίων στον τράχηλο. Αναστέλλει την κινητικότητα των σπερματοζωαρίων ώστε να εμποδίζεται η γονιμοποίηση του ωαρίου. Καθιστά το ενδομήτριο λεπτότερο και σε κάποιες περιπτώσεις αναστέλλει την ωορρηξία.\r\nΙδανικό για γυναίκες:\r\nΠου επιθυμούν να αποφύγουν τη σύλληψη με ασφάλεια για αρκετό διάστημα.\r\nΠου θηλάζουν.\r\nΠου είναι σε μόνιμη, μονογαμική σχέση.\r\nΠου έχουν ήδη τεκνοποιήσει.\r\nΠου έχουν πολύ αίμα ή πόνο κατά τη διάρκεια της περιόδου.\r\nΠου δεν έχουν ιστορικό φλεγμονώδους νόσου της πυέλου ή εξωμήτριας κύησης.\r\nΠου δεν μπορούν να πάρουν οιστρογόνα (μια ορμόνη που περιλαμβάνεται στα χάπια), π.χ. με ιστορικό θρόμβωσης.\r\nΠοσοστό επιτυχίας: 99,9%\r\nΚόστος: 300-600 € με την τοποθέτηση.\r\nΕφαρμογή: Από το γυναικολόγο.\r\nΒαθμός δυσκολίας: 9 (επειδή δεν είναι δυνατό να εφαρμοσθεί στο σπίτι).\r\nΕπιστροφή της γονιμότητας έπειτα από τη διακοπή της μεθόδου: Γρήγορη, μετά την αφαίρεση του ενδομητρίου συστήματος.\r\n\r\nΟριστικές μέθοδοι\r\n\r\nΣτείρωση\r\nΤί είναι: Χειρουργική επέμβαση κατά την οποία οι σάλπιγγες και καυτηριάζονται για να εμποδίζεται η γονιμοποίηση. Η παραγωγή των γυναικείων ορμονών, η σεξουαλική επιθυμία και ο κύκλος δεν επηρεάζονται.\r\nΤρόπος δράσης: Εμποδίζεται η γονιμοποίηση, η οποία υπό φυσιολογικές συνθήκες λαμβάνει μέρος στη σάλπιγγα.\r\nΙδανικό για γυναίκες:\r\nΠου έχουν ήδη τεκνοποιήσει.\r\nΠου δεν θέλουν ή δεν επιτρέπεται να πάρουν ορμόνες.\r\nΠου επιθυμούν μόνιμη στείρωση.\r\nΠοσοστό επιτυχίας: 99,5% (υπάρχει πάντα μια μικρή πιθανότητα αυτόματης επανασύνδεσης των σαλπίγγων)\r\nΚόστος: 1000 – 4000€.\r\nΕφαρμογή: Είναι απλή επέμβαση.\r\nΕπιστροφή της γονιμότητας έπειτα από τη διακοπή της μεθόδου: Οι σάλπιγγες μπορούν να επανασυνδεθούν με μια δεύτερη επέμβαση, σε περίπτωση που μια γυναίκα αλλάξει γνώμη. Σε αυτή την περίπτωση, έχουμε ποσοστό 98% επανασύνδεσης και 65% κυήσεων. Επίσης, μπορεί να γίνει εξωσωματική γονιμοποίηση σε γυναίκες που δεν μπορούν ή δεν επιθυμούν να υποβληθούν εκ νέου σε εγχείρηση.\r\n\r\n\r\nΔρ. Στέφανος Χανδακάς, MD MBA PhD\r\nΜαιευτήρας – Ενδοσκοπικός Χειρουργός – Γυναικολόγος