Η στέβια είναι ένα θαμνώδες φυτό που φύεται στην Παραγουάη και στη Βραζιλία, με φύλλα που είναι πλούσια σε συστατικά με γλυκιά γεύση, τους γλυκοζίτες, που παραλαμβάνονται από τα φύλλα με μια απλή διαδικασία και τελικά αποδίδουν 200 φορές πιο γλυκιά γεύση συγκριτικά με τη ζάχαρη. Επίσημα, η πρώτη χρήση της ως γλυκαντική ύλη καταγράφηκε το 1887 από τον ερευνητή Antonio Betoni, αν και λέγεται πως άρχισε να χρησιμοποιείται πολύ παλιότερα από τη φυλή Ινδιάνων Guarani.\r\n\r\nΤο γλυκαντικό από το φυτό στέβια το βρίσκουμε σε μορφή σκόνης, υγρού και δισκίων. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο του ή σε συνδυασμό με ζάχαρη ή άλλη γλυκαντική ύλη τόσο για την ενίσχυση της γλυκιάς γεύσης ενός ροφήματος ή ποτού, όσο και στη ζαχαροπλαστική.\r\n\r\nΑπό το Δεκέμβριο του 2011 οι καταναλωτές ανά την Ευρώπη μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα προϊόντα που περιέχουν γλυκοζίτες στεβιόλης, στους οποίους ως πρόσθετο συστατικό στα τρόφιμα και τα ποτά, έχει δοθεί το νούμερο Ε961. Στην Αμερική, ο Αμερικανικός οργανισμός τροφίμων και φαρμάκων (FDA), έκριναν ως απολύτως ασφαλή τη χρήση γλυκοζιτών στεβιόλης το 2008, ενώ το 2009 και η Γαλλική αρχή ασφάλειας τροφίμων ενέκρινε τη χρήση τους. Κορυφαίοι οργανισμοί σχετικοί με την ασφάλεια τροφίμων, όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας για τα Πρόσθετα Τροφίμων (JECFA) και η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA), έχουν εγκρίνει τους γλυκοζίτες στεβιόλης ως γλυκαντική ύλη κατάλληλη για διαβητικούς και ασφαλή για όλους τους πληθυσμούς, όπως έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες και παιδιά. Η αποδεκτή ημερήσια πρόσληψη (ADI) για παιδιά και ενήλικες είναι 0-4mg/kg ΣΒ/ημέρα.\r\n\r\nΠέραν της ιδιότητάς της ως γλυκαντική ουσία, η στέβια φέρεται να έχει πλήθος ευεργετικών ιδιοτήτων:\r\n\r\nΑντιοξειδωτική αξία\r\nΤα φύλλα στέβια είναι πλούσια σε τερπίνες και φλαβονοειδή, ουσίες που παρουσιάζουν ισχυρή αντιοξειδωτική δράση. Όπως όλα τα βότανα έτσι και η στέβια κατατάσσεται υψηλά στον πίνακα των τροφίμων με υψηλή απόδοση «αντιοξειδωτικών» μονάδων ORAC (USDA 2010).\r\n\r\nΗ Αντιμικροβιακή δράση της στέβια\r\nΗ στέβια και τα προϊόντα της φέρεται να αναστέλλει την ανάπτυξη και την παραγωγή κάποιων βακτηρίων και μικροβίων, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που προκαλούν ουλίτιδα και τερηδόνα. Όπως αναφέρθηκε, τα φύλλα στέβια είναι πλούσια σε τερπίνες και φλαβονοειδή, ουσίες που με ισχυρή αντιοξειδωτική δράση, στις οποίες και οφείλεται η αντιβακτηριακή δράση του βοτάνου. Έχει παρατηρηθεί πως με τη χρήση προϊόντων στέβια ενισχύεται το αμυντικό σύστημα, όπως επίσης ό,τι βελτιώνεται και η στοματική υγιεινή.\r\n\r\nΣτέβια και Σακχαρώδης Διαβήτης\r\nΗ στέβια ρυθμίζει αποτελεσματικά τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, μιας και διεγείρει την έκκριση ινσουλίνης και ομαλοποιεί την αντίδραση στη γλυκόζη, ιδιαίτερα στο διαβήτη τύπου 2. Πολύ σημαντικό αναφορικά με το διαβήτη είναι το γεγονός πως ο γλυκαιμικός δείκτης (GI) και το περιεχόμενό της σε υδατάνθρακες της στέβια είναι μηδενικά.\r\n\r\nΣτέβια και Αρτηριακή Υπέρταση\r\nΗ στέβια διαθέτει την ιδιότητα να μειώνει τα αυξημένα επίπεδα αρτηριακής πίεσης, χωρίς όμως να επηρεάζει τα φυσιολογικά επίπεδα της πίεσης. Αυτό οφείλεται στην αγγειοδιασταλτική δράση του εν λόγω βοτάνου.\r\n\r\nΟ ρόλος της στέβια στο Αδυνάτισμα\r\nΗ στέβια μπορεί να θεωρηθεί εξαιρετικό βοήθημα στην προσπάθεια μείωσης ή διατήρησης του βάρους, αφού δεν περιέχει θερμίδες και επιπλέον διαθέτει την ιδιότητα να μειώνει την επιθυμία για κατανάλωση γλυκών τροφίμων. Επίσης, έρευνες που όμως βρίσκονται ακόμα σε προκαταρκτικό στάδιο, δείχνουν πως η κατανάλωση στέβια μπορεί να ρυθμίσει ικανοποιητικά το μηχανισμό της πείνας σε άτομα, στα οποία η επικοινωνία μεταξύ υποθαλάμου και στομάχου παρεμποδίζεται για διάφορους λόγους, μειώνοντας έτσι την ακατάπαυστη κατανάλωση τροφής.\r\n\r\nΑγγελική Ασημακοπούλου\r\nΚλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, BSc